Series Java Swing Bài 30: JTable: Hiển thị dữ liệu dạng bảng và DefaultTableModel.
Chào mừng bạn chính thức bước vào Phần 6: Xử lý dữ liệu lớn. Khi xây dựng bất kỳ phần mềm quản lý nào (Quản lý kho, Quản lý nhân sự, Quản lý bán hàng), bạn bắt buộc phải hiển thị hàng trăm, hàng ngàn dòng dữ liệu dưới dạng bảng.
Trong Java Swing, JTable chính là "Trùm cuối". Nó là Component phức tạp nhất, rắc rối nhất, nhưng cũng là Component mạnh mẽ nhất.
1. Sai lầm kinh điển: Khởi tạo JTable bằng Mảng tĩnh (2D Array)
Nếu bạn tìm kiếm các hướng dẫn trên mạng, 90% các bài viết cơ bản sẽ dạy bạn tạo JTable bằng cách nạp trực tiếp một mảng 2 chiều (chứa dữ liệu) và một mảng 1 chiều (chứa tiêu đề cột).
Java
// CÁCH NÀY RẤT TỒI TỆ TRONG THỰC TẾ
String[] columns = {"ID", "Tên", "Vai trò"};
String[][] data = {
{"1", "Nguyễn Văn A", "Giám đốc"},
{"2", "Trần Thị B", "Nhân viên"}
};
JTable table = new JTable(data, columns);
Tại sao cách này tệ? Bởi vì mảng (Array) trong Java có kích thước cố định. Sau khi khởi tạo xong bảng này, bạn không thể thêm dòng mới (khi có nhân viên mới) và cũng không thể xóa dòng cũ. Dữ liệu bị "chết cứng".
2. Kiến trúc chuẩn mực: JTable và DefaultTableModel
Thiết kế của JTable tuân thủ chặt chẽ mô hình MVC (Model - View - Controller). Bản thân cái JTable chỉ là một bức tranh (View), nó không tự lưu trữ dữ liệu. Nó cần một bộ máy quản lý dữ liệu ở hậu trường (Model).
Và "bộ máy" tuyệt vời nhất mà Swing cung cấp sẵn cho chúng ta chính là DefaultTableModel.
Quy trình chuẩn 3 bước để khởi tạo JTable:
-
Khởi tạo
DefaultTableModelvà cấu hình các cột. -
Khởi tạo
JTablevà nạp cái Model đó vào. -
Bọc
JTablebằngJScrollPane(Nếu không có bước này, bảng của bạn sẽ bị tàng hình tiêu đề cột và không thể cuộn).
Java
// 1. Tạo Model (Linh hồn)
DefaultTableModel tableModel = new DefaultTableModel();
tableModel.addColumn("Mã NV");
tableModel.addColumn("Họ và Tên");
tableModel.addColumn("Phòng ban");
// 2. Tạo View (Thể xác) và gắn Model vào
JTable table = new JTable(tableModel);
// 3. Bọc JTable vào JScrollPane (BẮT BUỘC)
JScrollPane scrollPane = new JScrollPane(table);
frame.add(scrollPane);
3. Các hàm thao tác dữ liệu thần thánh của DefaultTableModel
Vì toàn bộ dữ liệu nằm trong Model, mọi thao tác Thêm, Sửa, Xóa bạn đều phải gọi thông qua tableModel (chứ không gọi qua table).
Thêm một dòng mới (addRow)
Dữ liệu của một dòng được biểu diễn bằng một mảng Object[]. Điều này cho phép một cột chứa số (Integer), cột khác chứa chữ (String), cột khác nữa chứa nút bấm (Boolean).
Java
tableModel.addRow(new Object[]{"NV01", "Nguyễn Văn A", "IT"});
Xóa một dòng (removeRow)
Bạn truyền vào vị trí index của dòng muốn xóa (tính từ 0). Thường kết hợp với hàm table.getSelectedRow() để xóa chính dòng người dùng đang click chuột vào.
Java
int selectedIndex = table.getSelectedRow();
if (selectedIndex != -1) { // -1 nghĩa là người dùng chưa chọn dòng nào
tableModel.removeRow(selectedIndex);
}
Lấy dữ liệu từ một ô bất kỳ (getValueAt)
Truyền vào tọa độ (Dòng, Cột). Kết quả trả về luôn là Object, bạn phải ép kiểu (Casting) về đúng kiểu dữ liệu ban đầu.
Java
// Lấy dữ liệu ở dòng 0, cột 1 (Cột Họ và Tên)
String ten = (String) tableModel.getValueAt(0, 1);
4. Source Code Thực Chiến: Form Quản Lý Nhân Sự (CRUD cơ bản)
Đoạn mã sau tích hợp cả Form nhập liệu và JTable. Khi bạn nhập thông tin và bấm "Thêm", dữ liệu sẽ lập tức bay vào bảng. Bạn cũng có thể click chọn một dòng trên bảng và bấm "Xóa".
Java
import javax.swing.*;
import javax.swing.table.DefaultTableModel;
import java.awt.*;
public class JTableDemo extends JFrame {
private DefaultTableModel tableModel;
private JTable table;
private JTextField txtId, txtName, txtRole;
public JTableDemo() {
setTitle("Quản lý Nhân Sự - JTable & DefaultTableModel");
setSize(700, 500);
setDefaultCloseOperation(JFrame.EXIT_ON_CLOSE);
setLocationRelativeTo(null);
setLayout(new BorderLayout(10, 10));
// ==========================================
// KHU VỰC 1: BẢNG DỮ LIỆU (CENTER)
// ==========================================
// Khởi tạo Model và thêm các cột
tableModel = new DefaultTableModel();
tableModel.addColumn("Mã Nhân Viên");
tableModel.addColumn("Họ và Tên");
tableModel.addColumn("Chức Vụ");
// Đổ một số dữ liệu mẫu ban đầu
tableModel.addRow(new Object[]{"NV001", "Nguyễn Văn Admin", "Giám đốc"});
tableModel.addRow(new Object[]{"NV002", "Trần Thị Tester", "Kiểm thử viên"});
tableModel.addRow(new Object[]{"NV003", "Lê Văn Dev", "Lập trình viên"});
// Khởi tạo JTable với Model vừa tạo
table = new JTable(tableModel);
table.setRowHeight(30); // Chỉnh chiều cao mỗi dòng cho dễ nhìn
table.setFont(new Font("Arial", Font.PLAIN, 14));
table.getTableHeader().setFont(new Font("Arial", Font.BOLD, 14)); // Chỉnh Font tiêu đề cột
// BẮT BUỘC: Bọc Table trong ScrollPane
JScrollPane scrollPane = new JScrollPane(table);
scrollPane.setBorder(BorderFactory.createTitledBorder("Danh sách nhân viên"));
add(scrollPane, BorderLayout.CENTER);
// ==========================================
// KHU VỰC 2: FORM NHẬP LIỆU VÀ NÚT BẤM (SOUTH)
// ==========================================
JPanel panelBottom = new JPanel(new BorderLayout());
// Panel chứa các ô nhập liệu (Dùng GridLayout 2 dòng, 3 cột)
JPanel panelInput = new JPanel(new GridLayout(2, 3, 10, 5));
panelInput.setBorder(BorderFactory.createEmptyBorder(10, 10, 10, 10));
panelInput.add(new JLabel("Mã NV:"));
panelInput.add(new JLabel("Họ và Tên:"));
panelInput.add(new JLabel("Chức vụ:"));
txtId = new JTextField();
txtName = new JTextField();
txtRole = new JTextField();
panelInput.add(txtId);
panelInput.add(txtName);
panelInput.add(txtRole);
// Panel chứa nút bấm
JPanel panelButtons = new JPanel(new FlowLayout(FlowLayout.CENTER, 20, 10));
JButton btnAdd = new JButton("Thêm Mới");
JButton btnDelete = new JButton("Xóa Dòng Chọn");
panelButtons.add(btnAdd);
panelButtons.add(btnDelete);
panelBottom.add(panelInput, BorderLayout.CENTER);
panelBottom.add(panelButtons, BorderLayout.SOUTH);
add(panelBottom, BorderLayout.SOUTH);
// ==========================================
// XỬ LÝ SỰ KIỆN NÚT BẤM
// ==========================================
// Logic nút Thêm
btnAdd.addActionListener(e -> {
String id = txtId.getText().trim();
String name = txtName.getText().trim();
String role = txtRole.getText().trim();
if (id.isEmpty() || name.isEmpty() || role.isEmpty()) {
JOptionPane.showMessageDialog(this, "Vui lòng nhập đầy đủ thông tin!", "Lỗi", JOptionPane.ERROR_MESSAGE);
return;
}
// Thêm mảng Object vào Model
tableModel.addRow(new Object[]{id, name, role});
// Xóa rỗng Form sau khi thêm
txtId.setText("");
txtName.setText("");
txtRole.setText("");
txtId.requestFocus();
});
// Logic nút Xóa
btnDelete.addActionListener(e -> {
// Lấy dòng đang được click xanh trên bảng
int selectedRow = table.getSelectedRow();
if (selectedRow == -1) {
JOptionPane.showMessageDialog(this, "Hãy chọn một dòng trên bảng để xóa!", "Cảnh báo", JOptionPane.WARNING_MESSAGE);
} else {
int confirm = JOptionPane.showConfirmDialog(this, "Bạn có chắc chắn muốn xóa nhân viên này?", "Xác nhận", JOptionPane.YES_NO_OPTION);
if (confirm == JOptionPane.YES_OPTION) {
tableModel.removeRow(selectedRow);
}
}
});
}
public static void main(String[] args) {
SwingUtilities.invokeLater(() -> new JTableDemo().setVisible(true));
}
}
Hãy copy đoạn mã này và chạy. Bạn sẽ thấy mình đã xây dựng được một công cụ quản lý dữ liệu thu nhỏ, có đầy đủ tính năng Thêm và Xóa. Hãy thử click đúp chuột vào một ô dữ liệu bất kỳ trên bảng, bạn sẽ phát hiện ra một điều thú vị (và đôi khi rắc rối): Mặc định, JTable cho phép người dùng sửa dữ liệu trực tiếp trên bảng!
All Rights Reserved